Các môn cờ truyền thống Việt Nam . Options

[hieptayninh]

Trong kho tàng văn hoá dân gian Việt Nam có rất nhiều nét văn hoá truyền thống vẫn còn được lưu truyền và phát huy đến tận ngày nay, trong đó có các môn cờ truyền thống của Việt Nam. Để kể tên ra đây thì có rất nhiều loại cờ: như cờ tướng, cờ người, cờ bỏi, cờ thế, cờ chữ thập, cờ tưởng.v.v.. Nhân dịp đầu xuân, phóng viên VTV xin giới thiệu với đọc giả về một số môn cờ truyền thống ở Việt Nam để chúng ta có thể hiểu rõ thêm về một cái thú mà ngày nay vẫn khá phổ biến ở nước ta: "thú chơi cờ".


Cờ tướng: Hẳn nhiều người trong số chúng ta đã có lần bắt gặp những bàn cờ tướng trên đường phố, nơi mà sự cuốn hút của những nước cờ, những thế đánh làm người chơi quên bẵng đi sự đơn giản và mộc mạc của chiếc bàn và những quân cờ. Ở đây, chỉ có chỗ cho sự đam mê, và có một ông già làm nghề sửa xe trên đường Nguyễn Chí Thanh với gần 40 năm gắn bó với quân cờ là một ví dụ. Ông Quách Đình Tới, 73 tuổi nói: "Cờ tướng rất hay. Dù chỉ có 7 quân thôi nhưng nó có thể khiến nhiều chơi nó suốt cả ngày".

Chiếc bàn cờ cũng có khi là một chiếc giường và cũng có lúc bàn cờ có diện tích bằng một ngôi nhà vài chục mét vuông. Đây là một loại cờ thường được tổ chức trong các dịp lễ hội lớn ở các làng quê Việt Nam. Thế nhưng không ít người Việt Nam chưa từng biết tới nó.

Cờ bỏi : một loại cờ truyền thống thường được tổ chức ở các hội làng xưa vẫn còn được lưu truyền đến tận bây giờ. Khi chơi loại cờ này, 2 người chơi phải mặc trang phục truyền thống cùng màu với quân cờ của mình. Trước khi đi một nước cờ, người chơi đều phải phất cờ. Cái khó của loại cờ này là người chơi phải có một tư duy rất bao quát vì bàn cờ và quân cờ đều rất lớn, không dễ quan sát như cờ bàn nhỏ mặc dù bố trí quân cờ, bàn cờ và luật chơi của 2 loại này là không có gì khác nhau. Thế nên, câu "cờ ngoài bài trong" là rất đúng khi đem ra áp dụng đối với loại cờ bỏi này.

Ông Nguyễn Ngọc Phan An, Huấn luyện viên trường thể thao thiếu niên 10-10 cho rằng: "Người chơi cờ bỏi phải có đầu óc rất bao quát vì bàn cờ rộng, rất dễ đi sai nước cờ. Loại cờ bỏi này thường được tổ chức ở nhiều hội làng ở Bắc Ninh và Hà Tây.

Bàn cờ thế:loại cờ mà người chơi chỉ sử dụng một số quân cờ nhất định và bày ra một thế trận để yêu cầu đối phương hoá giải sau một số nước đi nhất định. Một loại cờ khác cũng có ở Việt Nam nhưng chỉ phổ biến trong hàng ngũ những người cao cờ: đó là cờ đồng loạt, tức là một người chơi cùng lúc nhiều bàn cờ với một loạt các đối thủ khác. Đây là hình ảnh của ván cờ đồng loạt kỷ lục diễn ra đầu xuân Giáp Thân tại Hà Nội của danh thủ Nguyễn Ngọc Phan An với 20 cao thủ khác. Trận cờ đồng loạt này đã kết thúc sau hơn 6 tiếng đồng hồ với kết quả 9 thắng, 8 hoà, 3 thua nghiêng về ông Phan An. Vẫn còn nhiều loại cờ nữa như Cờ chữ thập, Cờ người, hay Cờ tưởng. Những loại cờ vừa nói đến ở trên đều có điểm chung thường là các dạng khác nhau của cờ tướng và đều là các trò chơi truyền thống của Việt Nam. Đó không chỉ là các trò chơi giải trí của dân gian đã đi vào cuộc sống, thậm chí cờ còn được coi là một trong 4 môn nghệ thuật chính thống của người xưa là "cầm, kỳ, thi, hoạ". Ngay cả vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng từng có những câu thơ rất mộc mạc, trong tập thơ Nhật ký trong tù, về một nước cờ, nhưng cũng rất chí lý về cuộc đời : "Lỡ bước 2 xe đành bỏ phí. Gặp thời một tốt cũng thành công".